Lugandan Death

Waliwo enzikiriza nnyingi ezinkontagana ku nsonga yo kuffa era kufanana kutya okusuka emagombe, nti kifuka ekizibu okumanya nzikiriza ki entufu. Naye Katonda teyaleka abantu be mukibubalo ekyo kwebunya ku nsonga eno enkulu nga tabawadde kulaba mumaso amazima ku kintu kinno.

“Buli ekyawandikibwa kirina okulunghamya kwa Katonda, era kigasa olw’okuyigirizanga, olw’okunenyanga, olw’okuterezanga, olw’okubulira okuli mubutukirivu: omuntu wa Katonda alemanga okubulwanga kyonna kyonna, ng’alina ddala byonna olwa buli mulimu omulungi.” 2 Timoseewo 3:16.

Nga buli kyawandikibwa bwe kyalunghamizibwa Katonda, kati empampula zinno entukuvu mwetuyinza okusanga omusingi ogw’amazima ogw’enjigiriza entufu, era olw’okunenya, n’okulongosamu, olw’okutereza mu munsobi zaffe, era kati netufuna amagezi og’obutukirivu amalongofu. Kale kiki Katonda kya yogera ku Kuffa okuyita mu kigambo kye?

Okusoka mu byonna Okuffa kyekiki? Bayubuli elaga emirundi ne mirundi nti okuffa kifananyiziwa n’okwebaka. Mubisera by’endagano enkadde, omuntu bweyaffanga, kyalangirirwanga nti “yebase awamu nebajjabe” (laba mu 1 Bassekabaka 2:10, 11:43, 14:20, 31, 15:8, 24). Mubisera eby’endagano empya okuffa kwafananyizibwa n’okwebaka (1 Abbakolinso 11:30, 15:20; 1 Abassesolonika 4:14). Yesu naye ayogera buterevu ku kintu kinno nga ayogera ku kuffa kwa mukwano gwe Lazalo.

“Mukwano gwaffe Lazalo yeebase; naye nghenda okumuzukusa. Awo abayigiriza ne bamugamba, nti Mukama waffe obanga yeebase, anamuzukusa. Naye Yesu nayogera ku kuffa kwe: naye bo ne balowooza nti ayogera ku kwebaka kwa tulo. Awo Yesu nalyoka ababulira lwatu ,nti Lazalo afudde.” Yokana 11:11-14.

Kale okuba nga ofudde kifanana n’okuberanga bwebase (laba ne mu Matayo 27:52; 1 Abbakolinso 15:51; Danyeri 12:2). Naye bwetuffa oba bwetugwa mukwebaka, kiki ekibawo?

Katonda ayogera nti bw’etuffa, tetuba nabiroboozo oba ebiroboozo ebikola. Tewaliyo kutegera mu ntana. Kale Katonda alitulaga ebyamagero bye, ebyayita, ebiriwo, oba ebiriberawo magombe? Nedda.

“Olilaga Tewaliyo kutegera abafu eby’amagero? Abaafu mu baligolokoka, balikutendereza?...Magombe Ekisa kyo kiribulirwa mu magombe? N’obwesigwa bwo mu kuzikirira? Ebyamagero byo birimanyirwa mu kizikiza? N’obutukirivu bwo mu nsi ey’okwerabira?” Zabuli 88:10-12.

“Omutima gwange guntundugga, amanyi gange gampweddemu: Omusana ogw’amaso gange, era nagwo gumbuze. Abanjagala ne mikwano gyange beewala ekibonoobono kyange; Ne baganda bange bayimirila wala.” Zabuli 38:10-11.

“Naye omuntu affa era ayongobera: wewaawo, omuntu ata omukka, kale ali ludda wa? Batabani be batuukamu kitibwa, ye nga takimanyi; Bakkakkanyizibwa, naye ye nga tategera bwe bali....”Yobu 14:10, 21.

“Kubanga abalamu bamanyi nga balifa: naye abafu tebaliko kye bamanyi, so nga tebakyalina empera; kubanga ekijjukizo kyabwe kyerabirwa.” Mubuulizi 9:5.

Mazima, okuba ng’afudde kyefananyiriza eyeebase – nga Yesu bweyayogera. Ate nga abamu bayigiriza nti mukufa abamu bagenda buterevu mu ggulu. Naye Katonda ayigiriza nti tugenda mu ggulu era ne tulaba Mukama waffe bwetufa?

Abalala bayigiriza nti abenghanda zabwe abafa bali mu ggulu nga babatunulira era nga babakolera obulungi okuyita mungeri ezenjabulo. Naye kinno e Bayibul kyeyigiriza? Nedda.

“Buli kintu omukono gwo kye gulaba okukola, okikolanga n’amanyi go; kubanga tewali mulimu newankubadde okutesa, newankubadde okumanya, newankubadde amagezi mu magombe gy’ogenda.” Mubuulizi 9:10.

“Bw’atyo n’omuntu agalamira n’atayimuka: okutusa eggulu lwe litalibawo nate tebalizuukuka, so tebalizuukuzibwa mu tulo twabwe.” Yobu 14:12.

Kati eri abo abakiriza mu oba abo abalabyeko emizimu oba emisambya zabo abafa nga babakabirira mu nyumba oba kubigya oba nga bayamba abantu?

“...naye abafu tebaliko kye bamanyi, so nga tebakyalina empera; kubanga ekijjkizo kyabwe kyerabirwa. Okwagala kwabwe kwenkana n’okukyawa n’obuggya bwabwe okuzikirira kakano: so nga tebalina mugabo enaku zonnamu byonna ebikolebwa wansi w’ejuba.” Mubuulizi 9:5-6.

Kati abafu tebalina kutegera mu bulamu bwabwe bwonna. Tebasola kujjukira omuntu yenna oba ekintu kyonna ekirungi oba ekikyayibwa, ekyagalibwa oba ekibi mubulamu bwabwe. Olwokyo, singa baba bakomyewo ng’emizimu oba emisambya, tebasobola kujjukira ani gwe basobola okuyimba oba okukabirira!

Ate abantu bangi balabye emizimu oba emisambya mubutufu era n’ebintu ebitisa eby’enjabulo. Abalala babulidde amalobozi agatasobola kunyonyolwako era n’ebalaba ebikolwa ebitali bya buntu. Naye kasita Bayibuli eyigiri za nti emizimu tegisobola okubera emisambya z’abantu baffe benyini abafa nga gizukizibwa mu bulamu, kati banni abayimirirawo olw’ebintu ebitisa?

“Ne waba olutalo muggulu: Mikaeri ne bamalayika be nebatabala okulwana n’ogusota; ogusota negulwana ne bamalayika baagwo; ne batayinza, so ne watalabika kifo kyabwe nate mu ggulu. N’ogusota ogunene ne gusuulibwa omusota ogw’edda oguyitibwa omulyolyomi era Satani omulimba we nsi zonna; ne gusuulibwa ku nsi ne bamalayika bagwo ne basuulibwa nagwo....Kubanga gye mizimu gya baalubale, egikola obubonero; egigenda eri bakabaka b’ensi zonna...” Okubikkulirwa 12:7-9; 16:14.

Kale waliwo emizimu oba emisambya leero, ate nga tewali nomu ku ginno egiba abafu nga bakomawo okuva mu magombe. Ginno giba bamalayika ababi oba balubaale b’omubi abagobebwa okuva mu ggulu. Ebitonde binno ebibi biri kugezako okwefananyiriza abafu abakomawo mu bulamu. Sikyasonga ani gwebefananyiriza – n’omutume Paulo omufu oba abagoberezi ba Kurisito abalala. Mu mazima, omufu omu watusa okumanyibwa, bwebulungi okumwefananyiriza.

Naye lwaki bamalayika banno ababi befanayiriza abafu era n’olulala bogerera eri abo bebalina enkolagana nabo? Ekigendererwa kyabwe kyonna kiri okulimba abantu era bagezwko okubagamba nti obubaka bwe bababulidde ddala butufu nga ge mazima. Naye oloboza omubi awamu nabamalayike be ababi bayinza okwogera amazima?

“ Mmwe...so teyanywerera mu mazima kubnga amazima tegali mu ye. Bwayogera obulimba ayogera ebiva ku bibye; kubanga ye mulimba era kitabwe w’obulimba.” Yokana 8:44.

Kale tetulina kukiriza obubaka bwonna obwesigamizibwa ku bitsa binno eby’enjabulo oba ebiyitibwa emizimu eza bafu kubunga butalimu naye bulimba! Obulimba obukulu omulabe n’emizimu gye emibi byegigezeko okulaga nga ge mazima kwekukirizisa nti bwe tufa ememe zaffe zeyongera okuba emilamu. Obulimba bunno bumanyidwa nga obutafa w’omwoyo, era bangi kyebatekebwa mu okukikiriza nti mazima. Naye omuntu alina obutafa?

Bayibuli eyigriza nti abantu bonna “baffa”, tebalina obutaffa (laba Yobu 4:17; Abarumi 6:12). Mubutufu, Katonda yekka “yalina obutaffa”1 Timoseewo 6:16.

Kale ebyawandikibwa ebitukuvu byogera nti okuffa tetugenda okuberera abalamu emirembe gyonna. Tetugenda mu ggulu oba mu geyena bwetuffa, naye twebaka mu magombe. Yade tetufuka kintu kirara kyonna nga abanamawanga bwe bakiriza mu bulamu obutakoma obwetola – okweyongera okwezala bwetuba nga tuffude nate Embera yokusasila kwa Katonda nti omuntu affa Omulundi gumu – nga simirundi mingi.

“Mukama Katonda n’alagira omuntu n’amugamba nti Buli muti ogw’omu lusuku olyangako nga bw’onooyagalanga: naye omuti ogw’okumanya obulungi n’obubi togulyangako: kubanga olunaku lw’oligulyako torilema kufa....Omukazi bwe yalaba ng’omuti mulungi okulya, era nga gusanyusa amaso, n’omuti nga gwa kwegombebwa okuleta amagezi, n’anoga ku bibala byagwo n’alya, n’awa era ne ku musajja we naye n’alya. Mukama Katonda n’ayita omusajja n’amugamba nti....Mu ntuuyo ez’omu maaso go mw’onooliiranga emmere, okutuusa lw’olidda mu ttaka; kubanga omwo mwe waggibwa; kubanga oli nfuufu ggwe, ne mu nfuufu mw’olidda.” Oluberyeberye 2:16-17; 3:6, 9, 19.

Kati okuffa nekutandika amateeka ga Katonda oba ebiragiro bye bwebyajjemerwa era nebabimenya. Naye kiki ekibawo keynyini bwetujjemera oba netwonona amateeka ga Katonda?

“Wali ng’otukiridde okuva mu makubo go okuva ku lunaku wewatonderwa okutysa obutali butukirivu lwe bwalabika mu bwe.” “Oyo okuva ku luberyeberye ye mussi.” Ezekeri 28:15; Yokana 8:44.

Kale Katoda tayinza kunenyezewa olwekibi oba okuffa kubanga Omulabe Oba Setani oba Lusiffa yemutandisi era eyakola ekibi n’okufa era yekka avunanyizibwa olw’okutya, obulumi, okubonabona okuletewa. Era kasita ekibi kyayingira mu nsi n’ekibonerezo kyakyo eky’okuffa abantu bagezezako okunonya okulaba ekubo okusobola okwewala okuffa era beyongere okuberabo, era Omualabe ayizinza okutuwangula okutuyamba okukiriza n’obulimba bwe.

Abangi bakiriza nti endoboza egamba nti ekibi kyokka kyekivako ekibonerezo ky’okuffa eri emibiri gyaffe, naye ememe gyaffe gyeyongera okuba emilamu emirembe gyonna. Naye Bayibuli eyigiriza kino? Nedda.

Emeeme eyononna teba namu emirembegyonna, naye effa! Era nga “bonna bayononna n’ebatatuka ku kitibwa kya Katonda” (Abarumi 3:23), olwono emeeme za bantu abafudde tebabelela okuba abalamu oluvanyuma lw’okuffa! Okukiriza nti twakolewa mu mibiri gy’anjabulo era n’emeeme yanjabulo, bulimba bulala obwenkukunala obuva eri Omulabe n’emyeyo gye. Katonda atubulira ffe amazima nga bwe twatondewa.

“Mukama Katonda n’abumba omuntu n’enfuufu y’ensi n’amufubwa mu nyindo omukka ogw’obulamu; omuntu n’afukka omukka omulamu.” Oluberyeberye 2:7.

Katonda atubulira buterevu nti omubiri bwogatamu omukka omulamu ofuna omwoyo omulamu (Yobu 33:4; Ezekeri 37:6). Kati omubiri ogutalimu mukka omulamu twegwenkana omubiri omulamu – naye omufu! Kale temulimu mazima mu njigiriza egamba nti emmem eberela enamu emirembe gyonna oluvanyuma lw’okufa. Yadde abantu tebalina mwoyo oguberelawo nga mulamu oluvanyuma lw’okufa.

Omukka gwaffe oguva ewa Katonda era negutukiriza okuba abalamu guyinza okukyusiwa mu byawandikiwa nga “Omwoyo” (laba Yobu 27:3). Kati omubiri gatamu omukka oba omwoyo gw’obulamu tufuna emmeme enamu. Naye omubiri ogutalimu mwoyo teguyinza kwenkana emeeme enamu. Kale tewaliwo mazima mu nzikiriza nti mu kuffa, omyoyo gyeyongera okuba emilamu. Wetuffa omukka gwaffe oba omwoyo gw’obulamu guddayo eri Katonda eyagutuwa mu kuzalibwa (laba Mubuulizi 12:7; Zabuli 31:5), naye tewaliwo bulamu bw’anjabulo oba obutategera mu mukka gunnookusingako wetugusa.

Olulyo lw’omuntu lulina kulaba okuffa nga telulina subbi eryokubona kikoligo kyokuffa? Waliyo eyatuwonya okuva mu lulyo olutalina subbi?

“Naye tutunuulira oyo eyakolebwa okubulako akatono okuba nga bamalayika, ye Yesu, olw’okubonaabonaokw’okufa ng’assibwako engule ey’ekitiibwa n’ettendo, olw’ekisa kya Katonda alyoke allege ku kufa ku lwa buli muntu. Kala kubanga abaana bagatta omusayi n’omubiri, era naye yennyini bwatyo yagatta ebyo; olw’okufa alyoke azikirize oyo eyalina amaanyi ag’okufa, ye Satani; era alyoke abawe eddembe abo bonna abali mu buddu obulamu bwabwe bwonna olw’entisa y’okufa.” Abaebbulaniya 2:9, 14-15.

“Kubanga Katonda bwe yayagala ensi bwati; n’okuwaayo n’awaayo Omwna we eyazaalibwa omu yekka, buli muntu yenna amukiriza aleme okubula, naye abeere n’obulamu obutaggwawo.” Yokana 3:16.

“Kuba bonna nga bwe bafira mu Adamu era bwe batyo mu Kurisito bonna mwe balifukira abalamu.” “Era okutegeeza kwe kuno nti Katonda yatuwa obulamu obutaggwawo, era obulamu obwo buli mu Mwana we. Alina Omwana alina obulamu; atalina Mwna wa Katonda talina bulamu.” 1 Abakkolinso 15:22; 1Yokana 5:11-12.

Abantu bonna kati balina esubi nti waliyo obulamu oluvanyuma lwokuffa – naye okuyita mu Yesu Kurisito yekka. Tewaliyo muntu mulala: kabe Pulezidenti,oba Papa, Omubulizi, oba guru , Shamani oba musosodoti ayinza okuwa obulamu obutagwawo mu mazima. Obulamu oluvanyuma lw’okuffa busaniwa mu Yesu Kurisito yekka kubanga okuyita mu Yesu eyatuwa “obuyinza ku balina omubiri bonna era bonna be bamuwa, abawa obulamu obutaggwaawo” (laba Yokana 17:2). Yesu Kurisito alabikila bonna – nabo abalowozewa okuba abawansi mu buntu oba mu kinya kyekibi.

“Kubanga tetulina kabona asinga obukulu atayinza kulumirwa wamu naffe mu bunafu bwaffe; naye yakemebwa mu byonna bumu nga ffe, so nga yetalina kibi. Kale tusemberanga n’obuvumu eri entebe ey’ekisa, tulyoke tuweebwe ekisa olw’okubeerwa bwe tukwetaga.” Abaebbulaniya 4:15-16.

“Ekigambo kyesigwa, era ekisanira okukkirizibwa kwonna nti Kurisito Yesu yajja mu nsi okulokola abalina ebibi; mu bo nze w’olubereberye.” 1 Tim 1:15.

Abantu bonna bayinza okubumula mu kusubira nti waliyo obulamu oluvanyuma lw’okuffa – naye okuyita mu Yesu mwokka. Tekikyetagisa omuntu yenna okutya okuffa – okujjako nga aganyi okukiriza Yesu Kurisito ng’omulokozi era nga tamwekuteko.

Laba nga tewaliwo budde bukuyitako nga togenze ku mavivigo okwenenya ebibi byo ng’osaba Yesu akusonyiwe era kati mwegayirire afuge obulamu wo. “Leero bwe bulokozi wo” (Abakkolinso 6:2) – si Nkya, kubanga enkya buyinza okuba nga buyise.

Amazima gokuba n’obulamu oluvanyuma lw’okuffa okuyita mu Kurisito mukisa n’okumatiza kwa manyi eri abo abakyali abalamu, naye eri abo abaffa edda?

Abo abatuvako edda oba ababumula bajjakuzukiziwa badde mubulamu – nga mwotwalidde abagana Kurisito? Wandika oyige ekyo kuyiga ekidako ku nsoga enkulu ey’okuzukira.


	"LET THERE BE LIGHT" Ministries home \| Lugandan Tracts OKUFFA KUYINZA OKUTISA? Waliwo enzikiriza nnyingi ezinkontagana ku nsonga yo kuffa era kufanana kutya okusuka emagombe, nti kifuka ekizibu okumanya nzikiriza ki entufu. Naye Katonda teyaleka abantu be mukibubalo ekyo kwebunya ku nsonga eno enkulu nga tabawadde kulaba mumaso amazima ku kintu kinno. “Buli ekyawandikibwa kirina okulunghamya kwa Katonda, era kigasa olw’okuyigirizanga, olw’okunenyanga, olw’okuterezanga, olw’okubulira okuli mubutukirivu: omuntu wa Katonda alemanga okubulwanga kyonna kyonna, ng’alina ddala byonna olwa buli mulimu omulungi.” 2 Timoseewo 3:16. Nga buli kyawandikibwa bwe kyalunghamizibwa Katonda, kati empampula zinno entukuvu mwetuyinza okusanga omusingi ogw’amazima ogw’enjigiriza entufu, era olw’okunenya, n’okulongosamu, olw’okutereza mu munsobi zaffe, era kati netufuna amagezi og’obutukirivu amalongofu. Kale kiki Katonda kya yogera ku Kuffa okuyita mu kigambo kye? Okusoka mu byonna Okuffa kyekiki? Bayubuli elaga emirundi ne mirundi nti okuffa kifananyiziwa n’okwebaka. Mubisera by’endagano enkadde, omuntu bweyaffanga, kyalangirirwanga nti “yebase awamu nebajjabe” (laba mu 1 Bassekabaka 2:10, 11:43, 14:20, 31, 15:8, 24). Mubisera eby’endagano empya okuffa kwafananyizibwa n’okwebaka (1 Abbakolinso 11:30, 15:20; 1 Abassesolonika 4:14). Yesu naye ayogera buterevu ku kintu kinno nga ayogera ku kuffa kwa mukwano gwe Lazalo. “Mukwano gwaffe Lazalo yeebase; naye nghenda okumuzukusa. Awo abayigiriza ne bamugamba, nti Mukama waffe obanga yeebase, anamuzukusa. Naye Yesu nayogera ku kuffa kwe: naye bo ne balowooza nti ayogera ku kwebaka kwa tulo. Awo Yesu nalyoka ababulira lwatu ,nti Lazalo afudde.” Yokana 11:11-14. Kale okuba nga ofudde kifanana n’okuberanga bwebase (laba ne mu Matayo 27:52; 1 Abbakolinso 15:51; Danyeri 12:2). Naye bwetuffa oba bwetugwa mukwebaka, kiki ekibawo? “Omukka gwe gumuvaamu, nadda mu ttaka lye; Ku lunaku olwo ebiroboozebye ne bibula.” Zabuli 146:4. Katonda ayogera nti bw’etuffa, tetuba nabiroboozo oba ebiroboozo ebikola. Tewaliyo kutegera mu ntana. Kale Katonda alitulaga ebyamagero bye, ebyayita, ebiriwo, oba ebiriberawo magombe? Nedda. “Olilaga Tewaliyo kutegera abafu eby’amagero? Abaafu mu baligolokoka, balikutendereza?...Magombe Ekisa kyo kiribulirwa mu magombe? N’obwesigwa bwo mu kuzikirira? Ebyamagero byo birimanyirwa mu kizikiza? N’obutukirivu bwo mu nsi ey’okwerabira?” Zabuli 88:10-12. Tujja kutendereza Mukama mu magombe? Nedda. “Abafu tebatendereza Mukama, Newankubade abo bonna abakka mu kusirika.” Zabuli 115:17. Olowoboza tujjukira Mukama mu magombe? Nedda. “Kubanga tewali akujjuukirira mu kuffa: Ani alikwebaliza mu magombe?” Zabuli 6:5. Olowoboza tulilabayo omuntu yenna nga tuli bafu? Nedda. “Omutima gwange guntundugga, amanyi gange gampweddemu: Omusana ogw’amaso gange, era nagwo gumbuze. Abanjagala ne mikwano gyange beewala ekibonoobono kyange; Ne baganda bange bayimirila wala.” Zabuli 38:10-11. Naye tetulaba abagalwa baffe nga bajja ku magombe gaffe okutwesinza olusembayo? Nedda. “Naye omuntu affa era ayongobera: wewaawo, omuntu ata omukka, kale ali ludda wa? Batabani be batuukamu kitibwa, ye nga takimanyi; Bakkakkanyizibwa, naye ye nga tategera bwe bali....”Yobu 14:10, 21. Kale abo abafa tebaliko kye bamanyi! “Kubanga abalamu bamanyi nga balifa: naye abafu tebaliko kye bamanyi, so nga tebakyalina empera; kubanga ekijjukizo kyabwe kyerabirwa.” Mubuulizi 9:5. Mazima, okuba ng’afudde kyefananyiriza eyeebase – nga Yesu bweyayogera. Ate nga abamu bayigiriza nti mukufa abamu bagenda buterevu mu ggulu. Naye Katonda ayigiriza nti tugenda mu ggulu era ne tulaba Mukama waffe bwetufa? “...mwe ndigendera mu miryango gy’emagombe...N’ayogera nti siriraba Mukama, munsi yabalamu...” Isaaya 38:10-11. Abalala bayigiriza nti abenghanda zabwe abafa bali mu ggulu nga babatunulira era nga babakolera obulungi okuyita mungeri ezenjabulo. Naye kinno e Bayibul kyeyigiriza? Nedda. “Buli kintu omukono gwo kye gulaba okukola, okikolanga n’amanyi go; kubanga tewali mulimu newankubadde okutesa, newankubadde okumanya, newankubadde amagezi mu magombe gy’ogenda.” Mubuulizi 9:10. Kiri kitya eri abo abakiriza nti mubutufu balabye oba bogeddeko n’abagalwa babwe abafa nga befananyiriza nga abazukidde mu bafu? “Bw’atyo n’omuntu agalamira n’atayimuka: okutusa eggulu lwe litalibawo nate tebalizuukuka, so tebalizuukuzibwa mu tulo twabwe.” Yobu 14:12. Kati eri abo abakiriza mu oba abo abalabyeko emizimu oba emisambya zabo abafa nga babakabirira mu nyumba oba kubigya oba nga bayamba abantu? “...naye abafu tebaliko kye bamanyi, so nga tebakyalina empera; kubanga ekijjkizo kyabwe kyerabirwa. Okwagala kwabwe kwenkana n’okukyawa n’obuggya bwabwe okuzikirira kakano: so nga tebalina mugabo enaku zonnamu byonna ebikolebwa wansi w’ejuba.” Mubuulizi 9:5-6. Kati abafu tebalina kutegera mu bulamu bwabwe bwonna. Tebasola kujjukira omuntu yenna oba ekintu kyonna ekirungi oba ekikyayibwa, ekyagalibwa oba ekibi mubulamu bwabwe. Olwokyo, singa baba bakomyewo ng’emizimu oba emisambya, tebasobola kujjukira ani gwe basobola okuyimba oba okukabirira! Ate abantu bangi balabye emizimu oba emisambya mubutufu era n’ebintu ebitisa eby’enjabulo. Abalala babulidde amalobozi agatasobola kunyonyolwako era n’ebalaba ebikolwa ebitali bya buntu. Naye kasita Bayibuli eyigiri za nti emizimu tegisobola okubera emisambya z’abantu baffe benyini abafa nga gizukizibwa mu bulamu, kati banni abayimirirawo olw’ebintu ebitisa? “Ne waba olutalo muggulu: Mikaeri ne bamalayika be nebatabala okulwana n’ogusota; ogusota negulwana ne bamalayika baagwo; ne batayinza, so ne watalabika kifo kyabwe nate mu ggulu. N’ogusota ogunene ne gusuulibwa omusota ogw’edda oguyitibwa omulyolyomi era Satani omulimba we nsi zonna; ne gusuulibwa ku nsi ne bamalayika bagwo ne basuulibwa nagwo....Kubanga gye mizimu gya baalubale, egikola obubonero; egigenda eri bakabaka b’ensi zonna...” Okubikkulirwa 12:7-9; 16:14. Kale waliwo emizimu oba emisambya leero, ate nga tewali nomu ku ginno egiba abafu nga bakomawo okuva mu magombe. Ginno giba bamalayika ababi oba balubaale b’omubi abagobebwa okuva mu ggulu. Ebitonde binno ebibi biri kugezako okwefananyiriza abafu abakomawo mu bulamu. Sikyasonga ani gwebefananyiriza – n’omutume Paulo omufu oba abagoberezi ba Kurisito abalala. Mu mazima, omufu omu watusa okumanyibwa, bwebulungi okumwefananyiriza. Naye lwaki bamalayika banno ababi befanayiriza abafu era n’olulala bogerera eri abo bebalina enkolagana nabo? Ekigendererwa kyabwe kyonna kiri okulimba abantu era bagezwko okubagamba nti obubaka bwe bababulidde ddala butufu nga ge mazima. Naye oloboza omubi awamu nabamalayike be ababi bayinza okwogera amazima? “ Mmwe...so teyanywerera mu mazima kubnga amazima tegali mu ye. Bwayogera obulimba ayogera ebiva ku bibye; kubanga ye mulimba era kitabwe w’obulimba.” Yokana 8:44. Kale tetulina kukiriza obubaka bwonna obwesigamizibwa ku bitsa binno eby’enjabulo oba ebiyitibwa emizimu eza bafu kubunga butalimu naye bulimba! Obulimba obukulu omulabe n’emizimu gye emibi byegigezeko okulaga nga ge mazima kwekukirizisa nti bwe tufa ememe zaffe zeyongera okuba emilamu. Obulimba bunno bumanyidwa nga obutafa w’omwoyo, era bangi kyebatekebwa mu okukikiriza nti mazima. Naye omuntu alina obutafa? Bayibuli eyigriza nti abantu bonna “baffa”, tebalina obutaffa (laba Yobu 4:17; Abarumi 6:12). Mubutufu, Katonda yekka “yalina obutaffa”1 Timoseewo 6:16. Kale ebyawandikibwa ebitukuvu byogera nti okuffa tetugenda okuberera abalamu emirembe gyonna. Tetugenda mu ggulu oba mu geyena bwetuffa, naye twebaka mu magombe. Yade tetufuka kintu kirara kyonna nga abanamawanga bwe bakiriza mu bulamu obutakoma obwetola – okweyongera okwezala bwetuba nga tuffude nate Embera yokusasila kwa Katonda nti omuntu affa Omulundi gumu – nga simirundi mingi. “...Era ng’abantu bwe baterekerwa okuffa omulundi ogumu, oluvanyuma lw’okwo musango...” Abaebbulaniya 9:27. Naye ekibuzo ekinene ekisana okwebuzibwa kiri: Kiki ekiretera abantu okuffa mu kifo ekisoka ? “Mukama Katonda n’alagira omuntu n’amugamba nti Buli muti ogw’omu lusuku olyangako nga bw’onooyagalanga: naye omuti ogw’okumanya obulungi n’obubi togulyangako: kubanga olunaku lw’oligulyako torilema kufa....Omukazi bwe yalaba ng’omuti mulungi okulya, era nga gusanyusa amaso, n’omuti nga gwa kwegombebwa okuleta amagezi, n’anoga ku bibala byagwo n’alya, n’awa era ne ku musajja we naye n’alya. Mukama Katonda n’ayita omusajja n’amugamba nti....Mu ntuuyo ez’omu maaso go mw’onooliiranga emmere, okutuusa lw’olidda mu ttaka; kubanga omwo mwe waggibwa; kubanga oli nfuufu ggwe, ne mu nfuufu mw’olidda.” Oluberyeberye 2:16-17; 3:6, 9, 19. Kati okuffa nekutandika amateeka ga Katonda oba ebiragiro bye bwebyajjemerwa era nebabimenya. Naye kiki ekibawo keynyini bwetujjemera oba netwonona amateeka ga Katonda? “Akola ekibi amenya n’amateeka ga Katonda, kubanga ekibi kwe kumenya amateeka.” 1 Yokana 3:4. Kati mu kumenya amateeka ga Katonda, twonona, era kiki ekibawo mu kulonda okukola ekibi? “Empera ye kibi kwe kuffa...” Abarumi 6:23. Ani eyakola era omutandisi bw’ekibi era n’okuffa? “Wali ng’otukiridde okuva mu makubo go okuva ku lunaku wewatonderwa okutysa obutali butukirivu lwe bwalabika mu bwe.” “Oyo okuva ku luberyeberye ye mussi.” Ezekeri 28:15; Yokana 8:44. Kale Katoda tayinza kunenyezewa olwekibi oba okuffa kubanga Omulabe Oba Setani oba Lusiffa yemutandisi era eyakola ekibi n’okufa era yekka avunanyizibwa olw’okutya, obulumi, okubonabona okuletewa. Era kasita ekibi kyayingira mu nsi n’ekibonerezo kyakyo eky’okuffa abantu bagezezako okunonya okulaba ekubo okusobola okwewala okuffa era beyongere okuberabo, era Omualabe ayizinza okutuwangula okutuyamba okukiriza n’obulimba bwe. Abangi bakiriza nti endoboza egamba nti ekibi kyokka kyekivako ekibonerezo ky’okuffa eri emibiri gyaffe, naye ememe gyaffe gyeyongera okuba emilamu emirembe gyonna. Naye Bayibuli eyigiriza kino? Nedda. “Emeeme eyononna y’erifa” Ezekeri 18:20. Emeeme eyononna teba namu emirembegyonna, naye effa! Era nga “bonna bayononna n’ebatatuka ku kitibwa kya Katonda” (Abarumi 3:23), olwono emeeme za bantu abafudde tebabelela okuba abalamu oluvanyuma lw’okuffa! Okukiriza nti twakolewa mu mibiri gy’anjabulo era n’emeeme yanjabulo, bulimba bulala obwenkukunala obuva eri Omulabe n’emyeyo gye. Katonda atubulira ffe amazima nga bwe twatondewa. “Mukama Katonda n’abumba omuntu n’enfuufu y’ensi n’amufubwa mu nyindo omukka ogw’obulamu; omuntu n’afukka omukka omulamu.” Oluberyeberye 2:7. Katonda atubulira buterevu nti omubiri bwogatamu omukka omulamu ofuna omwoyo omulamu (Yobu 33:4; Ezekeri 37:6). Kati omubiri ogutalimu mukka omulamu twegwenkana omubiri omulamu – naye omufu! Kale temulimu mazima mu njigiriza egamba nti emmem eberela enamu emirembe gyonna oluvanyuma lw’okufa. Yadde abantu tebalina mwoyo oguberelawo nga mulamu oluvanyuma lw’okufa. Omukka gwaffe oguva ewa Katonda era negutukiriza okuba abalamu guyinza okukyusiwa mu byawandikiwa nga “Omwoyo” (laba Yobu 27:3). Kati omubiri gatamu omukka oba omwoyo gw’obulamu tufuna emmeme enamu. Naye omubiri ogutalimu mwoyo teguyinza kwenkana emeeme enamu. Kale tewaliwo mazima mu nzikiriza nti mu kuffa, omyoyo gyeyongera okuba emilamu. Wetuffa omukka gwaffe oba omwoyo gw’obulamu guddayo eri Katonda eyagutuwa mu kuzalibwa (laba Mubuulizi 12:7; Zabuli 31:5), naye tewaliwo bulamu bw’anjabulo oba obutategera mu mukka gunnookusingako wetugusa. Olulyo lw’omuntu lulina kulaba okuffa nga telulina subbi eryokubona kikoligo kyokuffa? Waliyo eyatuwonya okuva mu lulyo olutalina subbi? “Naye tutunuulira oyo eyakolebwa okubulako akatono okuba nga bamalayika, ye Yesu, olw’okubonaabonaokw’okufa ng’assibwako engule ey’ekitiibwa n’ettendo, olw’ekisa kya Katonda alyoke allege ku kufa ku lwa buli muntu. Kala kubanga abaana bagatta omusayi n’omubiri, era naye yennyini bwatyo yagatta ebyo; olw’okufa alyoke azikirize oyo eyalina amaanyi ag’okufa, ye Satani; era alyoke abawe eddembe abo bonna abali mu buddu obulamu bwabwe bwonna olw’entisa y’okufa.” Abaebbulaniya 2:9, 14-15. Yesu mukisakye yatekawo ekubo eri abantu bonna abatalina subi okubanunula mu kuffa emirembe gyonna basobole okubera n’obulamu nate! “Kubanga Katonda bwe yayagala ensi bwati; n’okuwaayo n’awaayo Omwna we eyazaalibwa omu yekka, buli muntu yenna amukiriza aleme okubula, naye abeere n’obulamu obutaggwawo.” Yokana 3:16. “Kuba bonna nga bwe bafira mu Adamu era bwe batyo mu Kurisito bonna mwe balifukira abalamu.” “Era okutegeeza kwe kuno nti Katonda yatuwa obulamu obutaggwawo, era obulamu obwo buli mu Mwana we. Alina Omwana alina obulamu; atalina Mwna wa Katonda talina bulamu.” 1 Abakkolinso 15:22; 1Yokana 5:11-12. Abantu bonna kati balina esubi nti waliyo obulamu oluvanyuma lwokuffa – naye okuyita mu Yesu Kurisito yekka. Tewaliyo muntu mulala: kabe Pulezidenti,oba Papa, Omubulizi, oba guru , Shamani oba musosodoti ayinza okuwa obulamu obutagwawo mu mazima. Obulamu oluvanyuma lw’okuffa busaniwa mu Yesu Kurisito yekka kubanga okuyita mu Yesu eyatuwa “obuyinza ku balina omubiri bonna era bonna be bamuwa, abawa obulamu obutaggwaawo” (laba Yokana 17:2). Yesu Kurisito alabikila bonna – nabo abalowozewa okuba abawansi mu buntu oba mu kinya kyekibi. “Kubanga tetulina kabona asinga obukulu atayinza kulumirwa wamu naffe mu bunafu bwaffe; naye yakemebwa mu byonna bumu nga ffe, so nga yetalina kibi. Kale tusemberanga n’obuvumu eri entebe ey’ekisa, tulyoke tuweebwe ekisa olw’okubeerwa bwe tukwetaga.” Abaebbulaniya 4:15-16. “Ekigambo kyesigwa, era ekisanira okukkirizibwa kwonna nti Kurisito Yesu yajja mu nsi okulokola abalina ebibi; mu bo nze w’olubereberye.” 1 Tim 1:15. Abantu bonna bayinza okubumula mu kusubira nti waliyo obulamu oluvanyuma lw’okuffa – naye okuyita mu Yesu mwokka. Tekikyetagisa omuntu yenna okutya okuffa – okujjako nga aganyi okukiriza Yesu Kurisito ng’omulokozi era nga tamwekuteko. Laba nga tewaliwo budde bukuyitako nga togenze ku mavivigo okwenenya ebibi byo ng’osaba Yesu akusonyiwe era kati mwegayirire afuge obulamu wo. “Leero bwe bulokozi wo” (Abakkolinso 6:2) – si Nkya, kubanga enkya buyinza okuba nga buyise. Amazima gokuba n’obulamu oluvanyuma lw’okuffa okuyita mu Kurisito mukisa n’okumatiza kwa manyi eri abo abakyali abalamu, naye eri abo abaffa edda? Abo abatuvako edda oba ababumula bajjakuzukiziwa badde mubulamu – nga mwotwalidde abagana Kurisito? Wandika oyige ekyo kuyiga ekidako ku nsoga enkulu ey’okuzukira.